Protecting Democracy in Europe

Framtíð Evrópu sem samfélags lýðræðisríkja er í mikilli óvissu. Evrópusambandið var stofnað til að stuðla að „sífellt nánari“ samruna og hefur það yfirlýsta markmið að tryggja friðsamlegt og farsælt samstarf. Röð alvarlegra áfalla og nú síðast stríð hafa þó leikið þessa hugsjón grátt. Í Protecting Democracy in Europe er fjallað um hvernig Evrópusambandið geti og verði að standa vörð um lýðræðislega stjórnarhætti í aðildarríkjum sínum við þessar nýju og krefjandi aðstæður.

Tom Theuns fer yfir fyrri viðbrögð Evrópusambandsins og sýnir fram á að gildandi lög þess og stefna séu ósamkvæm, bæði hvað varðar þau gildi sem þau byggjast á og þann boðskap sem þau miðla. Það kemur ekki á óvart að sambandinu hafi mistekist að verja lýðræðisleg gildi: þau úrræði sem það hefur yfir að ráða byggjast á takmörkuðum skilningi á lýðræði og ganga gegn grundvallarreglum þess. Ítarleg athugun á ræðum framkvæmdastjóra Evrópusambandsins sýnir að þeir líta á lýðræði út frá tæknilegu og lagalegu sjónarhorni.

Þessi sýn — „lýðræði án stjórnmála“ — er auðveld í misnotkun fyrir þá sem vilja koma á einræði. Theuns heldur því fram að til að vernda lýðræði í Evrópu verði Evrópusambandið tafarlaust að leiðrétta stefnu sem gerir það samábyrgt fyrir hnignun lýðræðis. Það verði að halda aftur af áhrifum einræðisafla, innan skýrra marka pólitískra valdheimilda sinna, og efla fjölhyggjulýðræði í aðildarríkjunum. Takist það ekki eigi hins vegar að vísa einræðissinnuðum aðildarríkjum úr sambandinu.

The future of Europe as a community of democratic states is deeply uncertain. The European Union, founded to promote ‘ever closer’ integration, aims nominally for peaceful, prosperous cooperation. But this ideal has been battered by a series of bruising crises, and now by war. Protecting Democracy in Europe examines how, in this brave new world, the EU can and must safeguard democratic governance within its member states.

Reviewing the Union’s past responses, Tom Theuns demonstrates that its existing laws and policies are normatively and expressively incoherent. Its failure to defend democratic values is unsurprising: the EU’s existing toolbox is based on an impoverished conception of democracy, and runs counter to its fundamental principles. Close attention to speeches by European Commissioners shows that they see democracy in a technical and legalistic way.

This perspective–‘democracy without politics’–is easy for would-be autocrats to exploit. To protect democracy in Europe, Theuns argues, the EU must urgently correct policies that make it complicit in democratic backsliding. It must contain autocratic influences (within the strict limits of its political authority). And it must cultivate pluralist democracy within its constituent countries. But where this fails, he concludes, autocratic members should be expelled.