Archaeology and the Narratives of Iceland’s Past

Fornleifafræði hefur lengi verið samofin þjóðernislegum frásögnum og nýlenduhyggju og átt þátt í að móta og endurmóta sjálfsmyndir með efnislegri menningu. Í bókinni eru tengsl fornleifafræði og þjóðernishyggju rannsökuð, sem og þáttur þeirra í mótun íslenskrar sjálfsmyndar. Byggt er á fjórum tilviksrannsóknum þar sem fornleifar, sögulegar heimildir og þjóðfræðilegt efni eru skoðuð. Sýnt er fram á hvernig efnisleg menning hefur verið notuð til að styrkja þjóðernislegar frásagnir en jafnframt hvernig hún getur skapað grundvöll til að draga þær í efa.

Með áherslu á samspil efnislegra minja, orðræðu og sögulegs samhengis varpar bókin ljósi á aðkomu fornleifafræðinnar að orðræðu sem einkennist bæði af nýlenduhyggju og þjóðernishyggju og áhrif hennar á túlkun fortíðarinnar í samtímanum. Jafnframt er sýnt hvernig nýta má fræðigreinina til að afbyggja rótgrónar þjóðernisgoðsagnir og opna nýjar leiðir til rannsókna. Archaeology and the Narratives of Iceland’s Past nýtist fræðafólki og nemendum í fornleifafræði, sagnfræði og mannfræði og stuðlar jafnframt að auknum almennum skilningi á flóknu sambandi efnislegrar menningar og þjóðarsjálfsmyndar.

Archaeology has long been entangled with nationalist and colonial narratives, shaping and reshaping identities through material culture. This book investigates the entanglement of archaeology with nationalism and its role in shaping Icelandic identity. Drawing on four case studies, it examines archaeological remains, historical sources, and ethnological materials. It reveals how material culture has been used to reinforce nationalist narratives while also offering a framework to challenge them.

By focusing on the intersection of materials, discourses, and histories, the book uncovers how archaeology has been implicated in a colonial-cum-nationalist rhetoric, influencing modern interpretations of the past. It also highlights how the field can be used to deconstruct entrenched national myths and open up new avenues of enquiry. Archaeology and the Narratives of Iceland’s Past will inform scholars and students across archaeology, history, and anthropology, while encouraging a broader public awareness of the complex relationship between material culture and national identity.